Zdecydowana większość właścicieli kotów i coraz liczniejsza grupa “psiarzy” poddaje swoje zwierzęta zabiegowi kastracji/sterylizacji. Jaki jest sens takiego zabiegu? Czy jest on niezbędny? Czym różni się kastracja od sterylizacji?



Sterylizacja a kastracja


Sterylizowane zwierzęta tracą zdolność rozrodu - stają się bezpłodne. Jednak podczas zabiegu nie usuwa się ich gonad (narządów płciowych). W przypadku samic będzie to podwiązanie jajowodów a u samców - nasieniowodów. Zwierzęta te zachowują swoją płciową gospodarkę hormonalną, więc nie należy się dziwić, iż nawet po zabiegu kocur będzie poszukiwać kotki a suczka przechodzić ruję. 

Przy zabiegu kastracji (wytrzebienia) następuje usunięcie gonad - czyli przede wszystkim jąder i jajników. Po takim zabiegu zwierzę również staje się bezpłodne, ale dodatkowo wiąże się on także z regulacją popędu płciowego, ogranicza występowanie chorób narządów płciowych i co najważniejsze - zapobiega niekontrolowanemu rozmnażaniu zwierząt (np. bezpańskich kotów). Jest to bardzo istotne biorąc pod uwagę fakt, że zdrowa kotka może zajść w ciążę nawet kilka razy w roku!

Nie do końca prawidłowe jest odnoszenie terminu “kastracja” do samców a “sterylizacja” do samic. Według słownika PWN pojęcia te mają określone definicje:

  • sterylizacja - pozbawienie płodności z zachowaniem czynności hormonalnej gruczołów płciowych
  • kastracja - usunięcie chirurgiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi

W świetle powyższych regułek można więc uznać, że samica również może zostać wykastrowana. Termin ten stosuje się jednak znacznie powszechniej w przypadku osobników płci męskiej.


Kiedy kastrować / sterylizować zwierzę?


Zaleca się przeprowadzenie zabiegu w jak najmłodszym wieku.

U kotek będzie to czas przed pierwszą rują (7-12 miesiąc). U suczek również można przeprowadzić zabieg przed pierwszą cieczką, chociaż wśród większych ras zalecane jest wykonanie zabiegu po wystąpieniu pierwszego krwawienia (6-34 miesiąc).Nie oznacza to, że nie wolno operować zwierząt starszych. Może się przecież zdarzyć, że przygarniemy kilkuletniego zwierzaka - jego też można poddać zabiegowi. Ze względu na to, iż operację wykonuje się pod narkozą to starsze psy lub koty mogą ją nieco gorzej znosić. Pojawiają się również przeciwności medyczne np. choroby serca, które mogą występować u starszych zwierząt. Niezależnie jednak od wieku i terminu zabiegu - zwierzę musi być bezwzględnie zdrowe. Obowiązkowo musi przejść badania krwi a czasem również inne, dodatkowe w razie konieczności.


Jeśli zabieg będzie wykonany w dobrej poradni, pod okiem doświadczonego weterynarza to ryzyko powikłań i nieprawidłowości jest bardzo niskie. Powikłania pozabiegowe nie powinny być więc argumentem “na nie” przy rozważaniu kastracji/sterylizacji zwierzęcia.



Zalety kastracji i sterylizacji


Przede wszystkim podstawową zaletą jest ubezpłodnienie. Mamy pewność, że nasza suczka czy kotka nie zajdzie w ciążę. Zabieg ten eliminuje również ruję (cieczkę) u samic. Dodatkowe korzyści dla zdrowia to przede wszystkim zmniejszenie ryzyka występowania nowotworów narządów rodnych oraz ropomacicza czy przerostu prostaty. Ważnym aspektem jest również stabilizacja emocjonalna, która mocno przekłada się na zachowanie zwierzęcia. Może ograniczyć niepożądane sytuacje takie jak znaczenie terenu, poszukiwanie partnerki a nawet agresję.


Wpływ na wagę zwierzęcia po zabiegu ma przede wszystkim zmiana gospodarki hormonalnej. Nie oznacza to, że nasz milusiński na pewno zacznie tyć. Aby temu zapobiec należy stosować zbilansowaną dietę i dbać o odpowiednią dawkę ruchu.


Carnilove sterilised            Brit sterilised             Fitmin castrate
Kerbl kołnierz ochronny              Kerbl kołnierz ochronny niebieski         majtki